ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยน้ำริน
ราษฎรในพื้นที่ส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกรรม ปลูกข้าวไร่ ข้าวโพด และฝิ่น แต่ขาดความรู้และความเข้าใจในเรื่องการเกษตร นอกจากมีการบุกรุกผืนป่าเพื่อทำไร่เลื่อนลอยแล้ว ยังไม่รู้จักการดูแลรักษาแหล่งน้ำอันเป็นทรัพยากรสำคัญ จึงก่อให้เกิดปัญหาตามมาทุกปี กระทั่งปี พ.ศ. 2525 ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยน้ำรินจึงได้ถูกจัดขึ้นในพื้นที่ 50 ไร่ ครอบคลุม 4 หมู่บ้าน ประชากรมีชาวเขาเผ่ามูเซอ และคนพื้นเมืองอาศัยอยู่ โดยจัดหาแนวทางการทำมาหากินให้กับชาวบ้านทดแทนการปลูกฝิ่น อาทิ พืชไร่ ผัก ผลไม้เมืองหนาว ที่ให้ผลคุ้มค่ากว่า ซึ่งเมื่อปฏิบัติตามแนวทางโครงการหลวง ชาวบ้านจึงมีความเป็นอยู่ดีขึ้นเช่นทุกวันนี้
ลักษณะพื้นที่
ส่วนใหญ่เป็นภูเขาชันประมาณ 95 % มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 700-1,000 เมตร มีแหล่งน้ำขนาดเล็ก คือ ลำห้วยน้ำริน ลำห้วยแม่โถน้อย ลำห้วยสาขาของแม่โถไหลจากทิศเหนือไปทิศใต้ลงไปสู่แม่น้ำลาวเรื่อยลงสู่แม่น้ำโขง มีพื้นที่รับผิดชอบ 19.03 ตารางกิโลเมตร หรือ 11,890.90 ไร่ จำนวน 6 หมู่บ้าน คือ หมู่ที่ 8 บ้านเมืองน้อย บ้านห้วยน้าริน บ้านดอยมด และหมู่ที่ 10 บ้านดอยม่วง บ้านแสนเจริญ บ้านแม่ขะต๋าน มี 287 ครัวเรือน ประชากร 1,345 คน ประกอบด้วยชาวเขาเผ่ามูเซอ กะเหรี่ยง และคนเมือง ลักษณะภูมิอากาศ มีอุณหภูมิเฉลี่ย 20.5 องศาเซลเซียส และมีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 1,400 มิลลิเมตรต่อปี
วัฒนธรรมประเพณีและภูมิปัญญาท้องถิ่น
ชมวัฒนธรรมของชนเผ่า ประเพณีปี๋ใหม่ของชนเผ่ามูเซอ พิธีการเลี้ยงชา พิธีเลี้ยงขวัญใต้เตียน การตำข้าวโดยใช้ครกกระเดื่อง งานศิลปวัฒนธรรมการทอผ้ากี่เอวแบบกระเหรี่ยง ของกลุ่มแม่บ้านขะต๋าน การผลิตไม้กวาดดอกหญ้าของกลุ่มแม่บ้านเมืองน้อย แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ
แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่อยู่ใกล้เคียง
อาทิ บ่อน้ำร้อนธรรมชาติแม่ขะจาน น้ำตกเมืองน้อยซึ่งมีสายน้ำไหลลัดเลาะผ่านหน้าผาสูงชันประมาณ 10 เมตร ตกลงสู่แผ่นหิน เกิดละอองน้ำปลิวอยู่ตลอดเวลา จากน้ำตกแห่งนี้สามารถเดินลัดเลาะสู่น้ำตกห้วยม่วง ซึ่งเป็นเส้นทางธรรมชาติที่สวยงาม บริเวณโดยรอบเป็นป่าดงดิบธรรมชาติ
กิจกรรมท่องเที่ยว
- ชมแปลงวิจัยเกษตรภายในศูนย์ อาทิ เฟิร์นหนัง เฟิร์นเขากวาง สาวรส บ๊วย (ออกดอกช่วงเดือนธันวาคม ออกผลประมาณเดือนมีนาคม-เมษายน)
- ชมแปลงเกษตรชาวบ้าน อาทิ แปลงตุ่มเงินตุ่มทอง แปลงสตอเบอรี่ (ออกผลช่วงเดือนพฤศจิกายน-กุมภาพันธ์)
- เที่ยวปีใหม่มูเซอ ช่วงประมาณเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี - พิธีเรียกขวัญ หรือใต้เตียน เป็นพิธีทำบุญของสมาชิกในหมู่บ้าน (เลือกวันได้ตามความสะดวก)
- พิธีเลี้ยงชา ช่วงประมาณเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์
- ชมหัตถกรรมของชาวเขา อาทิ การตำข้าว การทอผ้า การทำเครื่องเงินแบบกรรมวิธีโบราณ ฯลฯ
ของฝาก
- ผ้าทอกี่เอวแบบกะเหรี่ยง
- เครื่องเงินโบราณ
- มีดแบบมูเซอ
- ไม้กวาดดอกหญ้า
ที่พักและสิ่งอำนวยความสะดวก
1. เรือนพักรับรองของศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยน้ำริน สามารถพักได้ คน อัตราค่าที่พัก 50 บาท/ คน /คืน
2. ที่พักแบบ Home Stay สัมผัสชีวิตชนเผ่ามูเซอ บ้านห้วยน้ำริน อัตราค่าที่พัก 60 บาท/ คน/ คืน
3. เกสท์เฮ้าส์บ้านเมืองน้อย สามารถพัก ได้ 50 คน อัตราค่าที่พัก 100บาท/ คน /คืน
4. บริเวณจุดกางเต็นท์ ภายในบริเวณศูนย์ และสวนสน อัตราค่าที่พัก 50 บาท
5. เต็นท์บริการ ขนาด 2 คน ราคา 100 บาท/หลัง/คืน ถุงนอนราคา 20 บาท /หลัง/คืน
6. มีร้านอาหารบริการภายในศูนย์
การเดินทาง
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยน้ำรินห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ 72 กิโลเมตร ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 118 เส้นทางเชียงใหม่ – เชียงราย เลี้ยวขวาระหว่างหลัก กม.ที่ 63-64 ต่อไปอีก 9 กม. ถึงศูนย์ฯ ห้วยน้ำริน
หมายเหตุ ใช้รถยนต์ได้ทุกประเภท หรือใช้บริการรถยนต์รับจ้าง จุดจอด ณ คิดรถเวียงกาหลง บริเวณสี่แยกตลาดธานินทร์ ราคาค่าโดยสารประมาณคนละ 35 บาท หากติดต่อเหมาจากเชียงใหม่ถึงศูนย์ ราคาประมาณ 1,000 บาท
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยน้ำริน บ้านห้วยน้ำริน หมู่ 8 ตำบลแม่เจดีย์ใหม่ อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย โทร/แฟ็กซ์ 053-609586, 081-0306417 โฮมเพจ/เว็บไซต์ : http://www.doikham.com
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยน้ำขุ่น
กุมภาพันธ์ ปีพุทธศักราช 2526 ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยร่องขุ่น จัดตั้งบนอาณาบริเวณ 20 ไร่ ในเขตหมู่บ้านห้วยขุ่น ครอบคลุมพื้นที่ 3,000 ไร่ เพื่อส่งเสริมการปลูกพืชทางการเกษตรแก่เกษตรกรชาวเขาในพื้นที่ตามแนวทาง วิทยาการแผนใหม่ทดแทนฝิ่น เป็นการช่วยยกระดับความเป็นอยู่ให้แก่ราษฎรในท้องถิ่น โดยทางศูนย์ได้รับความร่วมมือจากหลายฝ่าย อาทิ สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 6 ช่วยส่งเจ้าหน้าที่มาทำการปรับพื้นที่ และให้คำปรึกษาแนะนำส่งเสริมด้านการเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เป็นผู้ทำวิจัยเรื่องชา กรมพัฒนาและส่งเสริมพลังงาน ก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังน้ำ และใน พ.ศ. 2528 สำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบท จังหวัดเชียงรายได้ตัดถนนเข้าสู่หมู่บ้านเพื่อความสะดวกในการขนส่ง
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยน้ำขุ่น อยู่หมู่ 16 บ้านแม่สรวย ตำบลท่าก๊อ อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย วัดความสูงจากระดับน้ำทะเล ได้ 1,015 เมตร ลักษณะพื้นที่เป็นหุบเขาและเนินเขาสลับซับซ้อน มีความลาดชันมากกว่า 35% เป็นหน่วยดินที่เรียกว่า Slope Complete มีที่ราบแคบกระจายอยู่ทั่วไป ปัจจุบันรับผิดชอบพื้นที่ 141.3 ตารางกิโลเมตร หรือ 88,339.74 ไร่ อุณหภูมิเฉลี่ย 26 องศาเซลเซียส ราษฎรในพื้นที่ประกอบด้วยเผ่ามูเซอ อีก้อ อาเข่อ กะเหรี่ยง และจีนฮ่อ
เขตติดต่อ
- ทิศเหนือ ติดกับ อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย
- ทิศใต้ติดกับ อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่
- ทิศตะวันออก ติดกับ อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย
- ทิศตะวันตก ติดกับ อำเภอฝางจังหวัดเชียงใหม่
กิจกรรมท่องเที่ยว
- ชมสวนชาและวิธีการเก็บชา
- ชมแปลงปลูกกาแฟพันธุ์อราบิก้า
- ชมแปลงสตอเบอรี่และไม้ผลเมืองหนาว
- ชมวิถีชีวิตชาวอาเข่อและจีนฮ่อ
- ชมการแต่งกายของแต่ละชนเผ่า
- ชิมอาหารจีนยูนนาน ขาหมู และหมั่นโถขึ้นชื่อ
- ชมการเย็บปักถักร้อยและการปักผ้าของชาวเขา
เส้นทางศึกษาธรรมชาติ
- เดินป่าศึกษาธรรมชาติที่บ้านอาข่า
- น้ำตกป่าเกี๊ยะ สูงระหว่าง 2-4 เมตร กว้างประมาณ 2 เมตร อยู่ระหว่างรอยต่อบ้านป่าม่วง-สันกลางกับบ้านป่าเกี๊ยะ
- น้ำตกห้วยชมพู ระยะทางห่างจากศูนย์ ประมาณ 15 กิโลเมตร
ของฝาก
- เหล้าดองจีนฮ่อ และผลไม้ดองประเภทต่างๆ
- ผลิตภัณฑ์ผ้าทอ งานเย็บปักถักร้อยของชาวเขาเผ่าอาข่า
- ชาสำเร็จรูป อาทิ ชาเขียว ชาอู่หลง
ที่พัก + ร้านอาหาร
- ไม่มีบริการบ้านพักรับรองภายในศูนย์
- เต็นท์ให้เช่า ขนาด 2 คน กรณีนำเต็นท์มาเองไม่คิดค่าบริการ
- ภายในศูนย์ฯ ไม่มีบริการ
- บริการร้านอาหารในหมู่บ้าน ร้านอาหารของชาวอาข่า เป็นอาหารที่ประกอบจากพืชผักภายในท้องถิ่น และร้านอาหารของชาวจีนฮ่อ อาหารขึ้นชื่อ อาทิ ขาหมูฮ่องเต้ ไข่ห่อ ฯลฯ
การเดินทาง
จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 118 สายเชียงใหม่-เชียงราย ผ่านอำเภอเวียงป่าเป้า ถึง กม.110 ระยะทาง 93 กิโลเมตร ถึงทางแยกเข้าบ้านแม่ต๋ำ ให้เลี้ยวซ้ายเข้าซอย 4 ตรงไปประมาณ 25 กิโลเมตร
หมายเหตุ ใช้รถยนต์ได้ทุกประเภท ยกเว้นฤดูฝนควรใช้รถโฟร์วิลไดร์ฟ หรือใช้บริการรถยนต์รับจ้าง จุดจอด ณ บริเวณปากทางเข้าหมู่บ้านแม่ต๋ำ (กม.110)
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยน้ำขุ่น บ้านห้วยแม่สรวย หมู่ 16 ตำบลท่าก๊อ อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย 57180 โทร/แฟ็กซ์ 0-5391-8457 โฮมเพจ/เว็บไซต์ : http://www.doikham.com
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่ปูนหลวง
ด้วยภูมิประเทศมีลักษณะเป็นภูเขามีความเขียวชอุ่มอุดมสมบูรณ์ด้วยป่าไม้และ ทรัพยากรมากมายแต่ได้ถูก ทำลายด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ให้แปรสภาพ ไปเป็นไร่ฝิ่นที่มีอาณาบริเวณกว้างไกลถึง 1,400 ไร่ราษฏรมีรายได้จากการปลูกฝิ่นจำนวนมาก แต่ทุกครัวเรือนก็ยังมีปัญหาในด้านชีวิตความเป็นอยู่สุขภาพอนามัยเสื่อม โทรมเด็กและเยาวชนด้อยโอกาสในการศึกษา พ.ศ.2523 มูลนิธิโครงการหลวง จึงได้ตั้ง ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่ปูนหลวงขึ้น เดิมตั้งอยู่ที่บ้านแม่ปูนหลวง ต.เวียง อ.เวียงป่าเป้า จ.เชียงราย เนื่องจากการคมนาคมไม่สะดวก จึงได้ย้ายมาอยู่ที่บ้านขุนแจ๋ ต.แม่แวน อ.พร้าว จ.เชียงใหม่ เมื่อ พ.ศ.2527 จนถึงปัจจุบัน มีพื้นท ี่รับผิดชอบเดิมประมาณ 26.68 ตารางกิโลเมตร และอยู่ระหว่างขอขยายเพิ่มเติม 45.20 ตารางกิโลเมตร โดยอยู่สูงจากระดับน้ำทะเล 1000-1400 เมตร
แหล่งท่องเที่ยวการเกษตร
- ชมแปลงสาธิตไม้ผล ภายในบริเวณหน่วยย่อยสามลี่ อาทิ พีช พลัม
- ชมและชิมชาในสวนเกษตรกร ได้แก่ พันธุ์หยวนจืออู่หลง ชาเบอร์ 12 และชาพันธ์สามฤดู
- ชมแปลงเกษตรของชาวบ้าน แปลงเซเลอรี่พาร์สเลย์ ปวยเหล็ง ที่ให้ผลผลิตตลอดปี
- ชมความงดงาม ของดอกสะแตติส แคสเปียร์(Statice Caspears)ที่ออกดอกตลอดปี
แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ
- จุดชมวิวทะเลหมอกและพระอาทิตย์ขึ้น-ตกที่ไม่เหมือนใครท่ามกลางดงดอยภายในศูนย์ฯ และจุดชมวิวบ้านขุนแจ๋ในวันที่อากาศดี จะมองเห็นประกายเพชรจากธรรมชาติที่สวยงาม
- สัมผัสดอยสวย ป่าเขียว เพลิดเพลินใจกับการเล่นน้ำตกกลางไพร
แหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ประเพณี
- พิธีขึ้นปีใหม่(กินวอ) ของชาวเขาเผ่าลีซู จัดขึ้นประมาณเดือนกุมภาพันธ์
- พิธีกินข้าวใหม่ของชาวเผ่าลีซู จัดขึ้นประมาณเดือนสิงหาคม
- ชมวิถีชิวตของเขา 3 เผ่า(ลีซอ มูเซอ อาข่า)
ที่พักและสิ่งอำนวยความสะดวก
- บ้านพักรับรองภายในศูนย์ฯ จำนวน 1 หลัง รับรองได้ประมาณ 20 คน
- เต็นท์บริการ มีให้เช่าขนาด 4 คน พร้อมถุงนอน 1 ถุง
- ภายในศูนย์ฯ ไม่มีบริการ แต่จะมีร้านค้าชาวบ้านในระแวกนั้น
ของฝาก
- พืชผัก ไม้ผลเมืองหนาว
- หัตถกรรมเย็บปักถักร้อยของชาวมูเซอ
- การปักผ้าของชาวเขาเผ่าลีซอ
- ใบชาอู่หลง
การเดินทาง สามารถเดินทางได้ 2 เส้นทาง
- เส้นทางที่ 1 จากตัวเมืองเชียงใหม่ทางหลวงหมายเลข 1001 สายเชียงใหม่-พร้าว ระยะทางประมาณ108 กิโลเมตรเข้าอำเภอพร้าว ผ่านไปทาง อ.เวียงป่าเป้าเป็นถนนลาดยางตรงไปทางบ้านขุนแจ๋ระยะทาง 22 กิโลเมตร
- เส้นทางที่ 2 จากตัวเมืองเชียงใหม่ทางหลวงหมายเลข 118 สายเชียงใหม่-เชียงรายถึง กม.52 อ.เวียงป่าเป้า เลี้ยวซ้ายเข้ามาทางหลวงหมายเลข 1150 ระยะทางประมาณ 33 กิโลเมตร
หมายเหตุ ใช้รถยนต์ได้ทุกประเภท หรือใช้บริการรถยนต์รับจ้าง จุดจอด ณ สถานีขนส่งช้างเผือก
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่ปูนหลวง ตำบลเวียง อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย 57170
โทร/แฟ็กซ์ 0-5326-3816 โฮมเพจ/เว็บไซต์ : http://www.doikham.com
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงสะโง๊ะ
การดำเนินงานของศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สะโง๊ะเริ่มต้นในรูปของงานอาสาพัฒนาชาวเขา ตามพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยมูลนิธิโครงการหลวงและมหาวิทยาลัยแม่โจ้ แต่เนื่องจากการคมนาคมที่ไม่สะดวก เจ้าหน้าที่ต้องเดินทางโดยเฮลิคอปเตอร์ เพียงเดือนละ 1 ครั้งเท่านั้น เมื่อไม่มีเจ้าหน้าที่ประจำงานส่งเสริมของศูนย์จึงไม่เต็มประสิทธิภาพนัก จนปี พ.ศ. 2521 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้เสด็จเยี่ยมราษฎรในพื้นที่และทรงมีพระราชดำรัสให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาดูแล ช่วยเหลือชาวบ้านดอยสะโง๊ะให้มากขึ้น ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยสะโง๊ะจึงก่อกำเนิด ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยสะโง๊ะ ตั้งอยู่บ้านดอยสะโง๊ะ รับผิดชอบ 4 หมู่บ้าน 643 หลังคาเรือน ประชากร 2,672 คน ในพื้นที่ 38 ตารางกิโลเมตร หรือ 23,750 ไร่ มีทั้งเผ่าอีก้อ ไทลื้อ คนเมือง และไทยลื้ออยู่ในดินแดนสามเหลี่ยมทองคำ
ลักษณะพื้นที่เป็นภูเขาลูกคลื่น ลาดชันปานกลาง สูงจากระดับน้ำทะเล 400-700 เมตร มีอุณหภูมิเฉลี่ย 21 องศาเซลเซียส (ในช่วงฤดูหนาวอุณหภูมิต่ำสุด 5 องศาเซลเซียส) ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 2,200 มิลิเมตรต่อปี
แหล่งท่องเที่ยวทางการเกษตร
เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชมเยี่ยมกิจกรรมของศูนย์ฯ ชมแปลงสาธิต พืชผัก ไม้ดอก ไม้ผล และสมุนไพรและแปลงของเกษตรกร เช่น ไร่ส้ม ไร่ข้าวโพดหวาน
แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและทางโบราณประวัติศาสตร์
เที่ยวชมดอยตำนานประวัติศาสตร์ดอยช้าง ดอยงู ร่องรอยป้อมปราการสมัยโบราณบนยอดดอย วิวดินแดนสามเหลี่ยมทองคำ วิวเทือกเขาดอยนางนอน ชมภูเขาล้างทองบ่อที่ตำนานเก่าแก่สมัยโบราณที่บ้านเขาสะโงะ ชมทะเลหมอกในยามเช้า วิวสายน้ำโขง ประเทศลาวและพระธาตุเขานางคอย ลงเรือชมน้ำโขงประเทศพม่าและประเทศลาว
แหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมประเพณีและภูมิปัญญาท้องถิ่น
สัมผัสชีวิตความเป็นอยู่ของคนเมืองที่นับถือพุทธศึกษาวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของอาข่าและศึกษาพิพิธภัณฑ์อาข่าประเพณีปีใหม่ (กินวอ) พิธีกรรมไล่ผีร้าย งานศิลปะการเย็บผ้าอาข่า งานฝีมือของที่ระลึกต่างๆ ชมพิพิธภัณฑ์อาข่า
ของฝาก
- หัตถกรรมชาวบ้าน อาทิ กระเป๋า หมวก
- ชุดประจำเผ่า
ที่พัก + ร้านอาหาร
- บ้านพักรับรองภายในศูนย์ จำนวน 2 หลัง รองรับได้หลังละ 16 คน ราคาหลังละ 1,000 บาท
- เต็นท์บริการ ขนาด 2 คน ราคา 100 บาท/หลัง/คืน ถุงนอน 50 บาท/ถุง/คน กรณีนำเต็นท์ไปเองคิดค่าบริการพื้นที่ 50 บาท/คน/คืน
- ภายในศูนย์ ไม่มีบริการ แต่มีแม่ครัวบริการปรุงอาหาร (กรุณาแจ้งล่วงหน้า 1 วัน)
การเดินทาง
จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้ทางหลวงหมายเลข 118 สายเชียงใหม่-เชียงราย ผ่านอำเภอดอยสะเก็ด-เวียงป่าเป้า-แม่สรวย เข้าทางหลวงหมายเลข 1 ผ่านอำเภอเมืองเชียงราย เลี้ยวขวาเข้าที่อำแม่จัน ตามทางหลวงหมายเลข 1016 กระทั่งถึงอำเภอเชียงแสน ให้เลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 1209 ผ่านสามเหลี่ยมทองคำ ถึงกม.18 เลี้ยวซ้าย 6 กม. ระยะทางจากตัวเมืองเชียงใหม่ถึงศูนย์ฯประมาณ 265 กม. หากมาจากกรุงเทพฯ สามารถให้เส้นทางหลวงหมายเลข 1 มุ่งหน้าสู่จังหวัดเชียงราย
หมายเหตุ ใช้รถยนต์ได้ทุกประเภทหรือใช้บริการรถยนต์รับจ้างสายเชียงใหม่-เชียงแสน (รถเมล์เขียว)
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงสะโง๊ะ บ้านดอยสะโง๊ะ ตำบลศรีดอนมูล อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย 57150 โทร / แฟ็กซ์ 08-9997-9815 โฮมเพจ / เว็บไซต์ : http://www.doikham.com
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยโป่ง
ก่อตั้งขึ้นในปีพุทธศักราช 2525 บนพื้นที่ 75 ไร่ โดยมีคณะทำงานประกอบด้วย สถาบันวิจัยชาวเขา จังหวัดเชียงใหม่ ศูนย์พัฒนาและสงเคราะห์ชาวเขา จังหวัดเชียงใหม่ และคณะเกษตร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ดำเนินงานโครงการวิจัยวิธีการส่งเสริมเกษตรที่สูง และทำการทดลองพืชไร่ พืชผัก ไม้ดอก ไม้ผล เสาะหาพันธุ์พืชที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่และภูมิอากาศ เพื่อนำไปส่งเสริมอาชีพแก่เกษตรกร เดือนกุมภาพันธ์ 2527 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จเยี่ยมศูนย์ เป็นครั้งแรก สำหรับงานวิจัยได้ดำเนินต่อเนื่องมากระทั่งปี พ.ศ. 2530 จึงเริ่มดำเนินการส่งเสริมด้านการเกษตรมาจนถึงปัจจุบัน
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยโป่ง ตั้งอยู่ในเขตบ้านห้วยโป่ง หมู่ที่ 13 ตำบลเจดีย์ใหม่ อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 780 เมตร อยู่ห่างจากจังหวัดเชียงรายถึงศูนย์ฯ ห้วยโป่ง ประมาณ 67 กม. ใช้เวลาการเดินทางประมาณ 1 ชั่วโมง 45 นาที มีพื้นที่รับผิดชอบ 17.73 ตารางกิโลเมตร หรือ 11,083.06 ไร่ ลักษณะพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นหุบเขา มีที่ราบระหว่างเขาเพียงเล็กน้อย พื้นที่มีความลาดชัดตั้งแต่ 45 –90 % อุณหภูมิเฉลี่ย 21.75 องศาเซลเซียส และมีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 1,600 มิลลิลิตร ต่อปี มีหมู่บ้านที่รับผิดชอบ 5 หมู่บ้าน 370 ครัวเรือน ประชากร 1,549 คน เป็นชาวเขาผ่ามูเซอดำ บ้านห้วยโป่งนับถือผีและคนพื้นเมือง บ้านป่าเมี่ยง บ้านสบโป่ง บ้านป่าตอง บ้านโป่งน้ำร้อนนับถือศาสนาพุทธ
จุดท่องเที่ยวภายในศูนย์ฯ
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยโป่ง เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชมกิจกรรมของศูนย์ฯนักท่องเที่ยวสามารถเข้าเยี่ยม ชมสถานที่แต่ละแห่งได้โดยมีจุดที่น่าสนใจได้ดังนี้
1. ชมแปลงทดลองสาธิตผักแปลงใหม่ อาทิ แตงหวาน โอ๊กรีฟเขียว เรดแครอล ผักกาดขาวปลีพันธุ์ใหม่ บร๊อคเคอรี่ ผักกาดขาวปลีไส้ส้ม และคะน้ายอดคำ ผักกาดหอมแดง ผักกาดหวาน ถั่วแขก ถั่วลันเตา
2. ชมแปลงไม้ดอก อาทิ เฟินหนัง คาร่าลิลลี่ ดอกไม้แห้ง อาทิ ช่อดาว หญ้าไข่มุก หญ้าฟางขาว ช่อดาวอีสาน และซีทาเรีย
3. ชมแปลงไม้ผลเมืองหนาว อาทิ บ๊วย พลับ และเสาวรสพันธุ์หวาน
แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ
1.บ่อน้ำร้อนธรรมชาติแม่ขะจาน อยู่ห่างจากศูนย์ฯห้วยโป่งประมาณ 3 กม. ตั้งอยู่บริเวณ ถนน เชียงใหม่ – เชียงราย
2.น้ำตกป่าผาลม เป็นน้ำตกขนาดเล็ก 3 ชั้น ชั้นที่ 2 เป็นหน้าผาสูง ชั้นที่3 เป็นช่องลม
3. น้ำตกป่าเมี่ยงเปรียบได้ว่าเป็นเส้นเลือดใหญ่ของชุมชน
วัฒนธรรมประเพณีและภูมิปัญญาท้องถิ่น
- ชมวัฒนธรรมปีใหม่ของชาวเขาเผ่ามูเซอดำ ประมาณเดือนมกราคม - กุมภาพันธ์ของทุกปี
- ชมการตีมีดแบบมูเซอ
- ชมการตำข้าวโดยการใช้ ครกกระเดื่อง
ของฝาก
- ผักเมืองหนาวตามฤดูกาล
- มีด
ที่พัก + ร้านอาหาร
- บ้านพักรับรองภายในศูนย์ฯ จำนวน 1 หลัง รับรองได้ 15 คน ราคา 50 บาท/คน/คืน
- เต็นท์บริการ ขนาด 2-4 คน ราคา 100 บาท/หลัง/คืน ถุงนอน 20 บาท/ถุง/คืน กรณีนำเต็นท์มาเองคิดค่าบริการพื้นที่ 50 บาท/หลัง/คืน
- มีร้านอาหารตามสั่งบริการภายในศูนย์ฯ (กรุณาโทรจองล่วงหน้า)
- ร้านอาหารนอกศูนย์ฯ ต้องขับรถออกไปประมาณ 2 กิโลเมตร
- บ้านพักแบบเรือนชาวมูเซอแบบโบราณ ภายในบริเวณศูนย์วัฒนธรรม
การเดินทาง
จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 118 สายเชียงใหม่-เชียงราย ถึง กม. 64 ให้เลี้ยวซ้ายเข้าไปประมาณ 3 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ 1-2 ชั่วโมง ระยะทางจากตัวเมืองเชียงใหม่ถึงศูนย์ 67 กิโลเมตร
หมายเหตุ ใช้รถยนต์ได้ทุกประเภท หรือใช้บริการรถยนต์รับจ้าง ราค่าโดยสารประมาณคนละ 40 บาท ราคาเหมาคันละประมาณ 800 บาท หรือตามแต่ตกลง
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยโป่ง บ้านห้วยโป่ง หมู่ที่ 13 ตำบลเจดีย์ใหม่ อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย โทร/แฟ็กซ์ 0-5360-9568 โฮมเพจ/เว็บไซต์ : http://www.doikham.com
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยแล้ง
“สัมผัสลมหนาว เฝ้าชมทะเลหมอก ไม้ดอกตระการตา” คราวสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนมถวิลจินตมัย ตำบลท่าข้าม อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย เมื่อ 8 กุมภาพันธ์ 2539 ในโอกาสนั้น นายจงนึ่ง ศักดิ์สิทธานุภาพผู้ใหญ่บ้านห้วยแล้งหมู่2ได้มีหนังสือกราบบังคมทูลขอพระ ราชทานความช่วยเหลือจากโครงการหลวงเพื่อสร้างอาชีพที่มั่นคงให้กับราษฎรในพื้นที่เป็นการเพิ่มรายได้แก่ครอบครัว
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยแล้งจึงถือกำเนิดขึ้นใน พ.ศ.2542 โดยประธานมูลนิธิโครงการหลวงมอบหมายให้ ม.ร.ว.แซมแจ่มจรัส รัชนี เป็นผู้อำนวยการจัดตั้ง พื้นที่โครงการหลวงตั้งอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่อิงและป่างาว ความสูงจากระดับน้ำทะเลระหว่าง 400-1,360 เมตร พื้นที่รับผิดชอบ 76.97 ตารางกิโลเมตร หรือ 48,310 ไร่ ลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาสูงขนาบข้างในแนวเหนือ-ใต้ มีที่ราบลุ่มกว้าง ความลาดชันของพื้นที่ปานกลาง มีลำน้ำสำคัญ อาทิ ห้วยกุ๊ก ห้วยล้าน ห้วยนาน้อย ห้วยหัด ฯลฯ ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยตลอดปี 16,077.7 มิลลิเมตร อุณหภูมิเฉลี่ย 24.7 องศาเซลเซียส/ปี
กิจกรรมท่องเที่ยว
- ท่องเที่ยวเชิงเกษตร ชมแปลงพืชผัก ไม้ผล และไม้ดอก โดยเฉพาะไม้ผลท้องถิ่นและเมืองหนาว เช่น สาลี่ ท้อ พลับ อโวกาโด เกาลัด โทมาเมโล มะม่วง ส้มโอ และมะนาว เป็นต้น นอกนั้นยังมีพืชไร่ คือ ถั่วชนิดต่าง ๆ ซึ่งได้ผลค่อนข้างดีท่องเที่ยวศึกษาธรรมชาติ
- วนอุทยานภูชี้ฟ้า เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงมากของจังหวัดเชียงราย จุดเด่นคือหินขนาดใหญ่ที่ตั้งชูสู่ฟ้า ในฤดูหนาวจะได้ชมทะเลหมอกและอาทิตย์ยามเชา และเมื่อหมอกจากลงจะเห็นภูมิประเทศของประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวอยู่เบื้องหน้า นอกจากนี้ยังมีดอกไม้ในบริเวณรอบๆ สวยงามน่าชม
- จุดชมวิวผาตั้งและประตูสยาม จุดเด่นคือมีหินงอกและโขดหินขนาดใหญ่ที่ขึ้นอยู่ตามสันเขาระหว่างไทย-ลาว ในฤดูหนาวจะได้สัมผัสกับอาทิตย์อุทัยท่ามกลางทะเลหมอกที่ค่อยๆ เปลี่ยนสี
- น้ำตกห้วยติ้ว เป็นน้ำตกในลำน้ำติ้ว ไหลจากหน้าผาหลายชั้น บริเวณนี้ยังรักษาสภาพป่าไว้อย่างสมบูรณ์และเป็นธรรมชาติมาก เหมาะแก่การเดินป่าอย่างยิ่ง
- น้ำตกห้วยขวาก เป็นน้ำตกจากผาสูงลงสู่ลำห้วยขวาก ซึ่งเป็นลำห้วยขนาดใหญ่พอสมควร จุดเด่นคือป่ายังสมบูรณ์และบรรยากาศเป็นธรรมชาติมาก
- น้ำตกทรายทอง น้ำตกในหุบเขาลึก กระแสน้ำหลั่งจากผาด้านบนมีความสูงขนาดตึก 2 ชั้นครึ่ง
- น้ำตกตาดหมอก น้ำตก 7 ชั้น มีแอ่งน้ำ สามารถท่องตามกระแสน้ำขึ้นไปชมน้ำตก หรือเดินเลาะไปตามทางในสวนของหมู่บ้านได้
- ถ้ำผาแล มีลักษณะเด่นที่ประกอบด้วยถ้ำใหญ่น้อยลดหลั่นกันมากมาย ภายในถ้ำยังมีพระพุทธรูปให้นมัสการด้วย
- ถ้ำเพชร ถ้าที่ภายในมีหินงอกหินย้อมงดงาม มีน้ำไหลผ่านตลอดถ้า การเดินชมค่อนข้างลำบากแต่ท้าทายผู้ที่รักการผจญภัยยิ่งนัก
ท่องเที่ยวชมวัฒนธรรมและประเพณี
- ปีใหม่ม้ง เป็นประเพณีที่ปฏิบัติสืบมาช้านาน เป็นวะระที่จะพบปะญาติพี่น้องนานถึง 10 วัน จัดขึ้นในวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 2 ของทุกปี
- กินข้าวใหม่ พิธีกรรมที่จัดขึ้นหลังฤดูเก็บเกี่ยวข้าวไร่มีการฆ่าไก่ หมู เซ่นไหว้และกินเลี้ยงฉลอง
- พิธีกรรม พิธีกรรมที่แปลกแต่อาจพบได้เฉพาะกาล ได้แก่ การตายซึ่งมีการเก็บศพไว้ที่บ้านไม่เกิน 7 วัน และฆ่าวัวควายใหวิญญาณติดตามผู้ตายไป และพิธีแต่งงานของชาวม้งที่จะจัดกันเฉพาะข้างขึ้นเท่านั้นเพื่อมิให้เกิด อุปสรรคต่อชีวิตการครองเรือน
ของฝาก
- หัตถกรรมประจำถิ่น สิ่งที่ถือเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านคือการตีมีด และเครื่องใช้ในการเกษตร งานจักสาน การทำอานม้า เป็นต้น ที่พัก
- ผ้าทอมือไทยลื้อ
- เครื่องจักสานของชนเผ่าขมุ การประยุกต์วัสดุธรรมชาติเพื่อการดำรงชีพ
- ผักและผลไม้ปลอดสารพิษ
ที่พัก + ร้านอาหาร
- บ้านพักรับรองภายในศูนย์ฯ จำนวน 1 หลัง ( 2 ห้องนอน ) รับรองได้ 6 คน
- เต็นท์บริการ ขนาด 2 คน
- ไม่มีร้านอาหารบริการภายในศูนย์
การเดินทาง
จากตัวเมืองเชียงใหม่ ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 118 สายเชียงใหม่-เชียงราย ผ่านแยกศรีทรายมูล-อำเภอเวียงชัย-พญาเม็งราย-ขุนตาล-เชียงของ (บ้านท่าเจริญ) ถึงอำเภอเวียงแก่น ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 1155 ถึง กม.58 บ้านโล๊ะ หมู่ 3 ให้เลี้ยวขวาแยกเข้าหมู่บ้านห้วยแล้ง หมู่ 2 ตรงไปประมาณ 9 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางจากตัวเมืองเชียงใหม่ถึงศูนย์ฯ ประมาณ 5-6 ชั่วโมง
หมายเหตุ ใช้รถยนต์ได้ทุกประเภท ยกเว้นฤดูฝนต้องใช้รถโฟร์วีลไดร์ฟ หรือใช้บริการรถยนต์รับจ้างสายเชียงราย-เวียงแก่น จุดจอด ณ สถานีขนส่งผู้โดยสาร จังหวัดเชียงราย ราคาค่าโดยสารคนละประมาณ 55 บาท
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยแล้ง บ้านห้วยแล้ง ตำบลท่าข้าม อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย โทร/แฟ็กซ์ 0-5391-8441 โฮมเพจ/เว็บไซต์ : http://www.doikham.com
ขอขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก
chiangraifocus.com
