อำเภอเทิง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเชียงราย ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออก ระยะห่างจากอำเภอเมืองเชียงรายประมาณ 64 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้…
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอพญาเม็งราย อำเภอขุนตาล และอำเภอเวียงแก่น
ทิศตะวันออก ติดต่อกับแขวงอุดมไซ (ประเทศลาว) และอำเภอภูซาง (จังหวัดพะเยา)
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอจุน อำเภอเชียงคำ (จังหวัดพะเยา) และอำเภอป่าแดด
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองเชียงรายและอำเภอเวียงชัย
ประวัติ
อำเภอเทิงมีประวัติศาสตร์อันยาวนาน เริ่มมีการกล่าวถึงตั้งแต่สมัยขุนเจื๋อง ราชโอรสขุนจอมธรรม ผู้ปกครองเมืองภูกามยาว (จังหวัดพะเยาในปัจจุบัน) ประมาณ จ.ศ. 482 (พ.ศ. 1663) เป็นหัวเมืองที่สำคัญของเมืองภูกามยาว ต่อมาการปกครองได้แตกสาขาแยกเมืองออกปกครองมากขึ้น เมืองเทิงจัดอยู่ในเขตปกครองของบริเวณนครน่าน ตามพระราชบัญญัติปกครองท้องที่ ร.ศ. 116 (พ.ศ. 2438) เรียกว่า กิ่งแขวงเมืองเทิง เป็นหัวเมืองของบริเวณน่านเหนือ (หัวเมืองชั้นนอกที่อยู่ห่างไกลเรียกว่า “บริเวณ” มีข้าหลวงบริเวณดูแล) กิ่งแขวงเมืองเทิงได้จัดแบ่งหมู่บ้านต่าง ๆ เป็น 14 แคว้น เช่น แคว้นเวียงเทิง แคว้นบ้านหงาว แคว้นตับเต่า แคว้นน้ำแพร่ แคว้นบ้านเอียน และแคว้นบ้านงิ้ว ในปี พ.ศ. 2457 แต่ต่อมาได้แยกการปกครองจากจังหวัดน่านมาขึ้นตรงต่อจังหวัดเชียงราย ในปี พ.ศ. 2475 แบ่งการปกครองออกเป็น 10 ตำบล
ลักษณะภูมิประเทศ
สภาพภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ราบและภูเขา มีภูเขาสูงสลับซับซ้อนอยู่ทางด้านตะวันออก และมีแม่น้ำสำคัญไหลผ่าน 3 สาย ได้แก่ แม่น้ำลาว แม่น้ำหงาว แม่น้ำอิง
ลักษณะภูมิอากาศ
เป็นแบบมรสุม 3 ฤดู
ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่ เดือนกุมภาพันธ์ - เดือนพฤษภาคม อุณหภูมิเฉลี่ย 28 องศาเซลเซียส
ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่ เดือนมิถุนายน - เดือนกันยายน อุณหภูมิเฉลี่ย 26 องศาเซลเซียส
ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่ เดือนตุลาคม - เดือนมกราคม อุณหภูมิเฉลี่ย 21องศาเซลเซียส
การปกครองส่วนภูมิภาค
อำเภอเทิงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 10 ตำบล 175 หมู่บ้าน คือ
1. เวียง (Wiang) 25 หมู่บ้าน
2. งิ้ว (Ngio) 23 หมู่บ้าน
3. ปล้อง (Plong) 12 หมู่บ้าน
4. แม่ลอย (Mae Loi) 13 หมู่บ้าน
5. เชียงเคี่ยน (Chiang Khian) 10 หมู่บ้าน
6. ตับเต่า (Tap Tao) 26 หมู่บ้าน
7. หงาว (Ngao) 20 หมู่บ้าน
8. สันทรายงาม (San Sai Ngam) 7 หมู่บ้าน
9. ศรีดอนไชย (Si Don Chai) 9 หมู่บ้าน
10. หนองแรด (Nong Raet) 7 หมู่บ้าน
สถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญ
++ ภูชี้ฟ้า
เป็นจุดชมวิวพระอาทิตย์ขึ้นสลายหมอกอีกแห่งหนึ่ง ช่วงที่สวยงามมากคือเดือนพฤศจิกายน-มกราคม เวลา 06.30 -07.30 น. อยู่ห่างจากดอยผาตั้ง 25 กิโลเมตร มีลักษณะเป็นยอดเขาที่มีส่วนแหลมชี้ขึ้นไปบนท้องฟ้า อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ประมาณ 1,628 เมตร โดยมีหน้าผาเป็นแนวยาวยื่นไปทางฝั่งประเทศลาว บนยอดภูชี้ฟ้าเป็นทุ่งหญ้ากว้าง แซมด้วยทุ่งโคลงเคลง ที่มีดอกสีชมพูอมม่วง ซึ่งจะบานระหว่างเดือนกรกฎาคม-มกราคม
จากเชียงรายใช้เส้นทาง 1020 เชียงราย-เทิง-เชียงคำ แล้วเลี้ยวซ้ายข้าง โรงเรียนภูซางฯ ทางหลวง 1093 ผ่านน้ำตกภูซาง-บ้านฮวก รวมระยะทาง 145 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ 2.5 ชั่วโมง หากผ่านเลยไปถึงตัวอำเภอเชียงคำอีก 5 กิโลเมตร จะมีสถานที่น่าสนใจแวะเยี่ยมชม ได้แก่ ศูนย์ผ้าทอไทลื้อ และต้นจามจุรีทรงพุ่มงามที่วัดพระธาตุสบแวน วัดพระเจ้านั่งดิน วัดแสนเมืองมา และวัดนันตาราม
++ ภูผาสวรรค์
ภูผาสวรรค์ ตั้งอยู่ที่บ้านร่มโพธิ์ทอง หมู่ที่ 19 ตำบลตับเต่า อยู่ห่างจากวนอุทยานภูชี้ฟ้าประมาณ 7 กิโลเมตร เป็นจุดชมวิวที่มีหน้าผาสูงยื่นนออกไปตามแนวชายแดนไทย – ลาว สภาพป่าโดยรอบเป็นป่าที่ยังมีความอุดมสมบูรณ์ และยังเป็นจุดผ่อนปรนชั่วคราวของประเทศไทย – ลาว
++ ภูชมดาว (หมูบ้านโฮมสเตย์)
ภูชมดาวหรือผาหม่นน้อย ตั้งอยู่ในพื้นที่ของหมู่ที่ 20 บ้านพิทักษ์ไทยและหมู่ที่ 16 บ้านไทยสามัคคี เป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์โดยชุมชน จุดชมวิวบนภูชมดาวมีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 1,532 เมตร เป็นจุดชมวิวมุมกว้างสามารถมองเห็น ประเทศเพื่อนบ้านก็คือสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว และอีกด้านหนึ่งจะมองเห็นอำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่สนใจด้านวัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิต รวมถึงภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวบ้าน ลักษณะที่พักเป็นแบบโฮมสเตย์ ติดต่อสอบถามรายละเอียดได้ที่ องค์การบริหารส่วนตำบลตับเต่าในวันและเวลาราชการ
++ ผาผึ้ง การท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ (Phucheefa Ecotourism)
ท่องไปกับเส้นทางประวัติศาสตร์ในอดีตสมรภูมิรบ (พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ) ที่เต็มไปด้วยระบบนิเวศต่าง ๆ ที่สวยงาม ศึกษาสมุนไพรนานาพันธุ์ นกชนิดต่างๆ ถ้ำคลังอาวุธ (ที่ซ่อนอาวุธ) ถ้ำพยาบาล (โรงพยาบาล) ถ้ำทอง แหล่งกำเนิดต้นน้ำงาวที่เป็นต้นน้ำของน้ำตกตาดฟ้าเรียงรายกันไปถึง 7 ชั้น และยังเป็นเส้นทางลำเลียงในพื้นที่เขตงาน 8
++ วัดพระธาตุจอมจ้อ
วัดพระธาตุจอมจ้อ ตำบลเวียง อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย มีพระมหาชูศักดิ์เป็นเจ้าอาวาส โทร. o- 5366-6449 ซึ่งพระธาตุจอมจ้อเป็นพระธาตุศักดิ์สิทธิที่อยู่คู่เมืองเทิงมาตั้งแต่สมัยโบราณกาล ประวัติพระธาตุจอมจ้อจากคัมภีร์เก่าแก่ที่ตั้ง โดยนักปราชญ์ผู้ชำนาญในด้านภาษาบาลีของอำเภอเมืองเทิง (เมืองเถิง)
ในสมัยนั้นได้กล่าวว่า ในกาลสมัยเมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จมาสุวรรณภูมิ พระองค์ได้พักอยู่ใต้ต้นอโศกบนดอยใกล้แม่น้ำอิง มีพญานาคตนหนึ่ง รู้ว่าพระพุทธองค์เสด็จมาจึงเข้าไปเฝ้าพระพุทธเจ้า ทูลถามความต่างๆแล้วจึงนำจ้อคำ 3 ผืนแล้วจ้อแก้วอีก 3 ผืน มาถวายพระพุทธองค์ พระอานนท์จึงขอทูลพระธาตุให้พระยานาคตนนั้น พระพุทธองค์จึงนำพระหัตถ์ลูบพระเศียรได้พระเกศาธาตุเส้นหนึ่ง จึงโปรดให้พญานาคไว้พญานาคจึงนำความแจ้งให้เจ้าเมืองสร้างพระธาตุไว้ที่กลางดอยเพื่อบรรจุพระเกศาธาตุ ต่อมาจึงมีการขนานนามพระธาตุนั้นว่า พระธาตุจอมจ้อ ทุกปีจะมีพิธีสรงน้ำพระธาตุจอมจ้อ ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 เหนือ
++ วัดเทิงเสาหิน
วัดเทิงเสาหิน เป็นวัดเก่าแก่ของอำเภอเทิง ภายในมีโบราณสถาน เช่น วิหาร เสาหิน ตั้งอยู่ที่ตำบลเวียง อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย
++ วัดใหญ่หนองปลาขาว
วัดใหญ่หนองปลาขาว เป็นโบราณสถาน ตั้งอยู่ที่ ตำบลเวียง อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย อยู่ใกล้กับหนองปลาขาวซึ่งเป็นแม่น้ำอิงเดิม ในวัดมีพระพุทธรูปโบราณ ศิลปะเชียงแสน
++ ศูนย์ส่งเสริมการเกษตรที่สูงดอยผาหม่น
ตั้งอยู่ที่ บ้านร่มโพธิไทย ตำบลตับเต่า เป็นจุดชมวิวและดอกไม้เมืองเหนือ (ดอกทิวลิป) และเป็นสถานที่ศึกษาเกษตรธรรมชาติ ศูนย์ส่งเสริมการเกษตรที่สูงดอยผาหม่น ตั้งอยู่หมู่ที่ 23 บ้านพญาเลาอู เป็นศูนย์สาธิตแปลงเกษตรปลูกพืชเมืองหนาว ผัก และผลไม้ สำหรับพื้นที่สูง และส่งเสริมให้เกษตรกรในพื้นที่ทำการเกษตรบนพื้นที่สูง ซึ่งในแต่ละปีจะมีการจัดภูมิทัศน์โดยใช้ดอกไม้ตามฤดูกาล และช่วงเดือน มกราคม – กุมภาพันธ์ จะมีไม้ดอกเมืองหนาว คือ ดอกทิวลิป ลิลลี่ คาร์เนชั่น และภายในศูนย์ยังมีบ้านพักบริการสำหรับนักท่องเที่ยวที่อยากมาสัมผัสกับธรรมชาติที่สวยงาม
ติดต่อสอบถามรายละเอียดได้ที่ : องค์การบริหารส่วนตำบลตับเต่า อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย โทรศัพท์ 08-1724-0052 , 053-189111 , 053-189117 หรือศูนย์บริการนักท่องเที่ยวภูชี้ฟ้า อบต.ตับเต่า อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย โทรศัพท์ 053-710195 , 053-710196
++ น้ำตกตาดห้วยใคร้
บ้านใคร้ หมู่ที่ 3 และบ้านใคร้หมู่ 22 ในเขตุตำบลตับเต่า อำเภอเทิง ห่างจากตัวอำเภอไปทางภูชี้ฟ้า 13 กิโลเมตร ห่างจากตัวอำเภอไปทางภูชี้ฟ้า 13 กิโลเมตร โดยเดินทางจากจังหวัดเชียงราย - อำเภอเทิง เป็นระยะทาง 60 กิโลเมตร และเดินทางจากอำเภอเทิงไปทางเส้นทาง อ.เชียงคำ ไป 6 กิโลเมตร แล้วเลี้ยวซ้ายแยกเข้าทางภูชี้ฟ้าอีกประมาณ 7 กิโลเมตร ท่านจะพบหมู่บ้านใคร้
ส่วนการเดินทางอาจสอบถามคนในพื้นที่ โดยสามารถนำรถเข้าไปจุดปากทางเข้าน้ำตกได้ เป็นสถานที่ท่องเที่ยวอีกแห่งที่นักท่องธรรมชาตไม่ควรพลาด สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม องค์การบริหารส่วนตำบลตับเต่า ต.ตับเต่า อ.เทิง จ.เชียงราย
โทร / แฟ็กซ์ 081-6036100 (อบต.ตับเต่า)
++ น้ำตกตาดหมอก
น้ำตกตาดหมอก ตั้งอยู่ในพื้นที่ของหมู่18 บ้านธาตุ ตำบลตับเต่า ห่างจากถนนลาดยางสายหลัก ประมาณ 3.5 กิโลเมตร เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ทาง องค์การบริหารส่วนตำบล ตับเต่าได้สนับสนุน และส่งเสริมเป็นแหล่งท่องเที่ยว เชื่อมต่อกับน้ำตก ตาดห้วยใคร้ ซึ่งอยู่ห่างจากน้ำตกห้วยใครประมาณ 10 กม. น้ำตกตาดหมอก เป็นน้ำตกขนาดกลาง ความสูงข้องน้ำตกมีประมาณ 10 ชั้น สูงต่ำลดหลั่นกันไป บางชั้นสูงถึง 30 เมตร ป่าบริเวณเข้าสู่น้ำตกค่อนข้างอุดมสมบูรณ์ เหมาะแก่การทำการท่องเที่ยวการเกษตรเชิงอนุรักษ์
ก่อนถึงน้ำตกทางเข้า ทั้งสองข้างทางเป็นพื้นที่การเกษตรของชาวบ้านที่ควรส่ง เสริมเพื่อเสริมการท่องเที่ยวได้อีกทางหนึ่ง โดยผลผลิตส่วนใหญ่เป็นผลไม้ยืนต้นเช่น ส้ม ส้มโอ เงาะ เป็นต้น และก่อนถึงน้ำตกมีพื้นที่สาธารณะของหมู่บ้าน ประมาณ 100 ไร่ คาดว่าจะอ่างกักเก็บน้ำ น้ำตกตาดหมอก เป็นน้ำตกที่สวยงาม และรอนักท่องเที่ยวมาเยี่ยมชมความงาม ที่ยังไม่เคยนำเสนอมาก่อน และมีน้ำตกเป็นชั้นๆ ขึ้นไปจนถึงชั้นสูงสุด สำหรับนักท่องเที่ยวที่อยากพักผ่อนกับธรรมชาติที่สวยงาม ท่ามกลางแมกไม้ใน ผืนป่าแห่งนี้ไม่ควรพลาด
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ศูนย์บริการข้อมูลการท่องเที่ยว องค์การบริหารส่วนตำบลตับเต่า บ้านร่มฟ้าไทย ต.ตับเต่า อ.เทิง จ.เชียงราย โทร/แฟ็กซ์ 081-6036100 (อบต.ตับเต่า)
ขอขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก
th.wikipedia.org
tourismchiangrai.com
chiangrai.net
chiangraitouristpolice.com
tubtaochiangrai.com
